Heb je een bescheiden achtertuin, een dakterras of alleen een zonnig balkon? Laat je niet tegenhouden! Je hebt geen enorme moestuin nodig om te genieten van de onovertroffen smaak van een zelfgekweekte tomaat die nog warm is van de zon.
Tomatenplanten
zijn echte krachtpatsers. Met een paar slimme trucjes tover je zelfs de kleinste buitenruimte om tot een productief tomatenparadijs. In deze blog leggen we je stap voor stap uit hoe je dat aanpakt.
De eerste keuze:
potten of de vollegrond?
Ga je kweken in potten of in de vollegrond?
Eerlijk is eerlijk: kweken in de vollegrond is makkelijker dan in potten. Kies dus alleen voor potten als je geen andere optie hebt, bijvoorbeeld omdat je een betegeld terras of een balkon hebt.
Waarom is de vollegrond makkelijker? De meeste tomatenrassen hebben sterke wortels die diep de bodem in gaan. Hierdoor hoef je veel minder water te geven (soms zelfs helemaal niet). In potten is de ruimte beperkt.
Vergeet je op een snikhete dag 's ochtends water te geven? Dan kunnen je planten 's avonds al onherstelbaar beschadigd zijn. Tomaten verbruiken op hete dagen namelijk enorme hoeveelheden water.
Optie 1: Tomaten kweken in potten
Wil je succesvol tomaten kweken in potten? Let dan op de volgende vier punten:
Gebruik grote potten:
De grootte van de pot moet passen bij het ras, maar liever te groot dan te klein, anders blijf je water geven.
Kies de juiste grond en juiste bemesting:
Gebruik een mengsel van 50% goede compost en 50% potgrond. Vergeet niet om direct organische meststoffen
aan de grond toe te voegen.
Houd de watergift nauwgezet bij:
Op zonnige dagen is dagelijks water geven een must. Tomaten verbruiken op hete dagen namelijk enorme hoeveelheden water.
Over het kweken van tomatenplanten in potten heb ik een aparte blog geschreven.
Ook in een kleine tuin kun je in de vollegrond werken. Gebruik deze tips om dit succesvol te doen:
Kies de juiste tomatenrassen:
Kies voor stamtomaten die geschikt zijn voor de buitenteelt. Deze rassen groeien goed bij lagere temperaturen, geven vaak een vroege oogst en zijn meestal resistent tegen de aardappelziekte
(Phytophthora).
Een tegeltjeswijsheid spreuk:
Hoe kleiner de tomaat, hoe beter het buiten gaat. 😀
Cherrytomaten gaan meestal prima, maar aan vleestomaten kun je buiten beter niet beginnen.
Mijn favoriete tomatenrassen voor kleine tuinen zijn de Sweet King, de Sweet Survivor
en de Multiflora-tomatenrassen. Deze eerste twee rassen geven heerlijke zoete cherrytomaten en vooral de Sweet King blijft een stuk compacter.
Daarnaast heeft de Sweet Survivor het voordeel dat deze bestand is tegen Phytophthora en de vruchten niet scheuren.
Ik ben een enorme fan van Multiflora-tomatenplanten voor in kleine tuinen. Heb je maar plek voor één of twee planten en wil je toch een enorme oogst? Kies dan dit type tomatenplant.
Waar een gewone tomaat bescheiden trossen maakt, maakt een Multiflora gigantische schermen met soms wel 100 vruchten aan één tros. Dit is de ultieme manier om een enorme oogst van maar een paar m² te oogsten!
Tomaten verbruiken veel voeding. Door de planten goed te bemesten, geven ze meer tomaten die veel smaakvoller zijn.
Dus ook al kweek je maar twee tomatenplanten: zorg dat je ze organische mest
geeft. Het niet bemesten is een veelgemaakte fout bij het kweken van tomaten. Door niet te bemesten vallen de oogst en de smaak vaak tegen.
Zo bemest ik mijn tomatenplanten:
Ik gebruik alleen maar organische mest, omdat dit beter voor de planeet is en de tomaten er veel smaakvoller van worden.
Bij het planten graaf ik ruime plantgaten. Per plantgat voeg ik 300 gram gecomposteerde mestkorrels
toe (ongeveer 6 handjes) en 100 gram Vivikali
(ongeveer 2 handjes). Daarna plant ik de jonge tomatenplanten bovenop deze organische mest en geef ik ze direct veel water.
Gecomposteerde mestkorrels vormen een goede basisvoeding voor tomatenplanten.
De Vivikali zorgt voor een intense kleur van zowel het blad als de vruchten, en het maakt de tomaten bovendien zoeter van smaak.
De voeding komt gedurende het seizoen geleidelijk vrij, waardoor deze basisbemesting voldoende is voor een gezond groeiseizoen en heerlijke, sappige en zoete tomaten! 😋
In potten geef je veel water, maar in de vollegrond hoeft dit veel minder. Hoe minder makkelijk de plant aan water komt, hoe zoeter de tomaten worden!
Mijn eigen buitentomaten krijgen de eerste 4 à 5 weken water. Als ze dan goed geworteld zijn en lekker beginnen te groeien, geef ik ze het hele seizoen geen water meer.
Zo geef ik mijn tomatenplanten water
(vergeet niet naar het weer te kijken) 😉
Bij het planten:Veel water zodat de grond goed rond de wortels sluit.
Week 1:
4 tot 7 keer per week.
Week 2:
3 keer per week.
Week 3:
2 keer per week.
Week 4:
1 keer per week.
Daarna:
Alleen op behoefte.
Houd je eigen tomatenplanten goed in de gaten. Ik woon in West-Nederland, waar het grondwater hoog staat.
Wanneer geef je te weinig?
Kijk 's ochtends naar de kop van de plant. Is het jonge blad frisgroen? Dan is het goed. Is het blad donkergroen, bijna zwart? Dan heeft de plant dorst en moet je extra water geven.
Een kleine tuin is geen enkel excuus voor smakeloze supermarkttomaten. Met de juiste tomatenrassen, een slimme standplaats en een goede dosis organische voeding oogst je deze zomer de lekkerste tomaten die je ooit hebt geproefd.
Hoeveel ruimte heeft een tomatenplant minimaal nodig?
In de vollegrond houden we meestal 50 cm tussen de planten op de rij aan. Door te kiezen voor stamtomaten die smaller groeien, kun je in een kleine tuin je tomatenplanten op 30 cm uit elkaar planten! Smallere stamtomatenrassen zijn bijvoorbeeld de Sweet King
(eigenlijk een grote dwerg-stamtomaat) en de Zasweet.
Wat is de beste potmaat voor een tomatenplant op een balkon?
Dit hangt helemaal af van het tomatenras. Eén van de kleinste dwergtomaat die er bestaat: Red Love
kan bijvoorbeeld prima groeien in een pot van 1 liter. Als je de uiteindelijke grootte van de tomatenplant niet weet, houd dan het volgende schema aan:
Dwergtomaten:
Minimaal 5 liter potten.
Struiktomaten:
Minimaal 10 liter potten.
Dwerg-stamtomaten:
Minimaal 20 liter potten.
Stamtomaten:
Gebruik een speciekuip van minimaal 80 liter. (Mijn advies kweek stamtomaten in de vollegrond en bemest goed).
Onze Sweet King
is bijvoorbeeld speciaal geselecteerd op een compacte groei; deze zit qua formaat tussen een gewone stamtomaat en een dwergstamtomaat in. Voordeel is dat redelijk compact blijft 30x30x150 (LxBxH) maar wel een goede oogst geeft van heerlijk zoete cherrytomaten.
Heb ik een kas nodig voor tomaten in een kleine tuin?
Zeker niet! Als je tomatenrassen kiest die geschikt zijn voor de buitenteelt en ze op een zonnige, beschutte plek zet, kun je buiten een fantastische oogst halen.
Wil je op een klein oppervlak een maximale opbrengst? Kies dan voor Multiflora-tomatenrassen. Dit type tomaat geeft gigantische schermen waar wel 100 tomaatjes per tros aan kunnen groeien!
Wat is de beste plek voor tomaten in een stadstuin?
De warmste, zonnigste plek die je hebt. Bij voorkeur tegen een muur op het zuiden; die muur straalt 's avonds nog heerlijk warmte uit naar de tomatenplanten.
Kunnen tomaten groeien op een balkon op het noorden?
Tomaten hebben echt zon nodig (minimaal 6 uur). Op het noorden is de kans op succes klein. Heb je halfschaduw? Probeer dan de kleine dwergtomatenrassen; deze rijpen over het algemeen sneller.
Hoe bescherm ik mijn tomatenplanten tegen harde wind?Tomatenplanten
moet je niet 'op de wind' kweken; dan kunnen ze bij een zomerstorm kapotwaaien. Zoek een plekje in de luwte, bijvoorbeeld voor een schutting of muur op het zuiden.
Wordt een muur op het zuiden niet te heet voor tomaten?
Als tomatenplanten in potten groeien, kunnen vooral de potten zelf te heet worden op zomerse dagen. Zet ze dan op een plek met ochtendzon en 's middags schaduw.
Tomaten in de vollegrond kunnen veel hitte aan (ze groeien immers ook in Spanje en Italië). Wel kunnen de vruchten 'verbranden' of koken in de felle zon. Houd daarom iets meer blad aan de plant als er heet zomerweer wordt voorspeld, zodat de vruchten worden beschermd tegen de zon.
Hoe voorkom ik dat een tomatenplant in pot te groot wordt?
Door het juiste ras te kiezen! Een stamtomaat blijft maar groeien, terwijl een struiktomaat vanzelf stopt bij een bepaalde hoogte.
Wat is de opbrengst van een dwergtomaat vergeleken met een gewone tomaat? Een stamtomaat geeft meer vruchten. Een dwergtomaat
geeft per plant minder vruchten dan een stamtomaat, maar omdat je er meer op een klein oppervlak kunt zetten, compenseert dan weer wat. Wil je echt een recordoogst? Kies dan voor de Multiflora-rassen.