Hoe tomaten verzorgen?

De wekelijks tomatenwerkjes

De jonge tomatenplanten staan net in de kas of buiten in de vollegrond geplant. De zon schijnt en de planten beginnen al lekker te groeien.

Maar dan ben je nog niet klaar. Om tomaten succesvol te kweken, moet je de planten wekelijks opbinden, dieven, de bloemen bestuiven, oude bladeren verwijderen en water geven. En dan is het zover: je kunt je eigen gekweekte tomaten oogsten! De (tomaten)kroon op je werk. 😉

In deze blog leg ik je precies uit hoe je tomatenplanten moet verzorgen om gezonden planten te kweken zodat je veel heerlijke tomaten kunt oogsten.

Waarom tomaten opbinden?

Tomaten dieven

Tomatenbloemen bestuiven?

Oude tomatenbladeren verwijderen

Tomaten water geven?

Hoe tomaten oogsten?

Hoe tomatenteelt beëindigen?

Waarom tomaten opbinden?

Je kunt tomatenplanten ook onopgebonden over de grond laten kruipen, maar dat heeft grote nadelen. De plant neemt erg veel ruimte in en het oogsten is lastiger. Bovendien rotten rijpende vruchten op de grond sneller en worden de planten gevoeliger voor schimmelziekten zoals Phytophthora, doordat natte bladeren minder goed opdrogen.

Opbinden heeft duidelijke voordelen:

• Je kunt meer planten kwijt, omdat ze voornamelijk omhoog groeien.

• Oogsten, dieven en andere gewasverzorging worden gemakkelijker, omdat je de plant beter kunt bereiken.

• Het blad droogt sneller na een regenbui, waardoor de kans op schimmelziekten, zoals Phytophthora, kleiner wordt.

• De vruchten blijven schoner, omdat ze niet rechtstreeks op de grond liggen.

• De kop van de plant groeit omhoog en vangt daardoor meer licht, wat kan bijdragen aan een betere groei en een hogere opbrengst.

Phytophthora, ook wel de aardappelziekte genoemd, is de schrik van iedere buitentomatenteler. Ontdek in onze blog hoe je deze hardnekkige schimmel herkent, bestrijdt en zo veel mogelijk voorkomt!

Hoe tomaten opbinden?

Wil je je tomatenplanten opbinden? Dan zijn er drie methodes:

• Tomaten langs een stok aanbinden.
• Tomaten opbinden aan touwen.
• Tomaten opbinden aan een hogedraadsysteem.

De meest gebruikte methode – en ook de methode die ik beginnende tomatenkwekers zou aanraden – is tomaten langs een stok aanbinden.

Na het planten van de jonge tomatenplanten steek je stevige stokken van ongeveer 2 tot 2,5 meter lang, 40 tot 50 cm diep in de grond.

Aan deze stok bind je de tomatenplant vast met touw of handige tomatenclips. Controleer dit wekelijks. Zo kost het weinig werk en blijft de plant netjes en overzichtelijk

Ontdek de beste manieren om je tomaten op te binden en leer waarom een tomatenspiraal of tomatenrek zo populair is. Lees het allemaal in de onderstaande blog!

Tomaten dieven

Naast het opbinden van tomatenplanten is dieven ook een wekelijkse werkzaamheid. Met het dieven haal je de zijscheuten van de tomatenplant weg.

Waarom tomaten dieven?

Als je tomatenplanten niet dieft, krijg je een gigantische bos met stengels en bladeren. Maar de oogst van tomaten valt zwaar tegen, als je de tomaten al kan vinden tussen al die bladeren. 😉

Belangrijkste voordelen van dieven zijn:

• Er gaat meer energie naar de vruchten, waardoor je grotere tomaten krijgt.
• Gediefde tomatenplanten zijn opener, waardoor ze na een regenbui sneller opdrogen en minder last hebben van schimmelziekten.
• Oogsten en andere gewaswerkzaamheden gaan gemakkelijker doordat het gewas opener is.

Hoe tomaten dieven?

Zoek een blad en volg de bladsteel tot waar deze aan de stengel van de plant vastzit. Hier vind je in het oksel een zijscheut: de dief.

Pak de dief tussen je duim en wijsvinger en buig hem opzij totdat de dief afbreekt. Hoe kleiner de dief, hoe kleiner de wond en hoe gemakkelijker het gaat. Controleer je tomatenplanten daarom wekelijks, zodat de dieven niet te groot worden.

Leer hoe je in 5 heldere stappen je tomaten planten dieft, inclusief verduidelijkende foto's. Lees snel verder!

Struiktomaten NIET dieven!

Alleen stamtomaten hoeven gediefd te worden. Struiktomaten moeten juist niet gediefd worden. Let goed op welk type tomaat je hebt.

Tomatenbloemen bestuiven?

Wil je tomaten oogsten? Dan moeten de bloemen eerst worden bestoven. Zodra er stuifmeel op de stamper van de tomatenbloem valt, is de bloem bevrucht en begint de tomaat te groeien.

Bestuiven vooral in een kas

Staan je tomatenplanten buiten in de volle grond? Dan gaat de bestuiving meestal vanzelf. De wind en insecten zoals hommels doen dan al het werk voor je. 😀

Kweek je echter tomaten in een kas, dan moet je de planten een handje helpen. Omdat er in een kas nauwelijks wind en veel minder insecten zijn, is de kans op natuurlijke bestuiving klein. Zonder hulp ontstaan er zaadloze tomaten, beter bekend als 'knopen'. Deze tomaatjes blijven heel klein en zijn minder lang houdbaar, al kun je ze nog steeds gewoon eten.

Hoe tomatenbloemen bestuiven?

Je kunt op verschillende manieren handmatig bestuiven, maar mijn favoriete methode is simpel: ik tik met een kleine bamboestok tegen het ijzerdraad waar de planten aan hangen. De trilling die daardoor ontstaat, zorgt ervoor dat het stuifmeel uit de rijpe bloemen op de stamper valt.

Kweek je tomatenplanten aan stokken? Ik tik dan met een kleine bamboestok tegen de grote steunstokken waaraan de tomatenplanten zijn vastgebonden. Ook dan trillen de planten voldoende om de bloemen te bevruchten.

• Tijdstip: Bestuif de planten tussen 10:00 en 16:00 uur. Op dit warme deel van de dag is het stuifmeel mooi droog en stuift het 't best.



• Frequentie: Herhaal het tikken 2 tot 3 keer per week. Zo weet je zeker dat je alle bloemen op het juiste moment raakt.
  

Tomatentros met kleine, zaadloze tomaten, ook wel knopen genoemd.

Oude tomatenbladeren verwijderen

Voor tomatenplanten zijn bladeren belangrijk. Met behulp van zonlicht maken de bladeren suikers door middel van fotosynthese, waardoor de plant kan groeien. Daarnaast koelt de plant zichzelf met haar bladeren door water te verdampen.

De jongste, volwassen bladeren zijn het meest effectief in het omzetten van zonlicht maar suikers. Naarmate een blad ouder wordt, neemt de effectiviteit af. Oude en versleten bladeren kunnen de plant uiteindelijk meer kosten dan ze opleveren.

Waarom oude bladeren verwijderen?

Het verwijderen van oude, onderste tomatenbladeren heeft de volgende voordelen:

• Oud en versleten blad levert de plant steeds minder energie op.

• Volgroeide tomatentrossen krijgen meer licht, waardoor de tomaten sneller kleuren.

• De tomaten zijn gemakkelijker te oogsten.

• Buitentomaten in de volle grond drogen na een regenbui sneller op als ze minder blad hebben. Hierdoor verklein je het risico op schimmelziekten zoals Phytophthora en Botrytis aanzienlijk.

Hoe tomatenblad verwijderen?

Blad verwijderen doe ik alleen bij stamtomaten en niet bij struiktomaten. 

De onderste tomatenbladeren haal je het makkelijkst weg met een scherp aardappelmesje. Snijd het blad vlak langs de stengel af voor een mooie, strakke wond. Zo geneest de plant sneller en verklein je de kans op Botrytis.

Wil je precies weten wanneer en welke oude bladeren je moet verwijderen? Ontdek het in onze blog!

Tomaten water geven

Een algemeen advies over het watergeven van tomatenplanten is erg lastig. Watergeven is erg afhankelijk van het weer, soort grond, grondwaterstand en of je in een kas of buiten kweekt. Om juist water te geven, moet je dus naar de plant kijken.



Hoeveel water geven aan tomatenplanten?

Wil je weten of je tomatenplant genoeg water krijgt? Kijk dan 's ochtends naar de kop van de plant:

• Te weinig water: Korte, donkergroene blaadjes, een dunne kop en een tros die 5 cm of hoger in de kop bloeit.

• Te veel water: Grote, sappige, lichtgroene bladeren, een dikke kop en een tros die lager dan 15 cm onder de kop bloeit.

Mijn tip: Hangen de bladeren van je tomatenplant slap en is de grond droog? Geef dan meteen water, ongeacht het tijdstip!

Waar watergegeven?

Geef tomatenplanten altijd onderin bij de wortels water. Geef ze NOOIT van bovenaf water zodat de bladeren nat worden. Tomatenplanten hebben een hekel aan natte bladeren; hierdoor loop je veel risico op schimmelziekten zoals Phytophthora en Botrytis.

Wil je meer weten over hoeveel water je net geplante jonge tomaten geeft en een handige methode om diep in de grond water te geven? Lees dan de onderstaande blog.

Hoe tomaten oogsten?

Na al die maanden van tomaten zaaien, opkweken, Opbinden, dieven en al die andere werkzaamheden, is het eindelijk zo ver. De belonning voor het harde werk. Het oogsten van je eigen gekweekte tomaten. 😀

Maar hoe doe je dat eigelijk en hoe weet je welke tomaten je kan oogsten?

Wist je dat je tomaten heel eenvoudig kunt plukken dankzij de natuur? Vlak boven het bekende kroontje zit een kleine verdikking. Pak de rijpe tomaat, druk met je wijsvinger op deze verdikking en knik of draai de tomaat weg. Hij breekt bij de verdikking meteen netjes af! Na een paar keer proberen gaat het vanzelf.

En vind je het toch lastig? Dan knip je de tomaten gewoon los van de tros met een schaartje. 😊

Wil je meer weten hoe je precies kunt zien wat het juist tijdstip is om tomaten te oogsten? Lees dan onderstaande blog over het oogsten van tomaten.

Hoe tomatenteelt beëindigen?

Helaas komt aan alles een einde en zo ook aan de teelt van de tomaten. Om alle tomaten goed te laten rijpen is het belangrijk om een aantal dingen te doen.

De kop uit de tomatenplant verwijderen

Als je de tomatenplant nog niet hebt gekopt omdat deze anders boven de stok of uit de kas zou groeien, is het tijd om de kop uit de tomatenplanten te halen. Doe dit ongeveer acht weken voor het einde van het seizoen. Knip de hoofdstengel ongeveer twee bladeren boven de laatste tros af.

Door de kop uit de plant te halen, stopt de plant met het maken van nieuwe groei en bloemtrossen. Hierdoor kan de plant meer energie stoppen in het verder uitgroeien en afrijpen van de tomaten die al aan de plant hangen.

Tomatenplanten buiten in de vollegrond

• Cherrytomaten: kop deze rond de tweede week van augustus
• Gewone tomaten en vleestomaten: kop deze rond de laatste week van juli

Tomatenplanten in de kas

• Cherrytomaten: Kop deze rond eind augustus
• Gewone tomaten en vleestomaten: Kop deze rond de tweede week van augustus

Gebruik deze datum als richtlijn. Per tomatenras en streek kan het net anders zijn.

Mijn tip: Na het toppen van de plant kunnen er nieuwe dieven ontstaan, vooral in de bovenste bladoksels. Controleer de plant daarom regelmatig en verwijder deze dieven op tijd.

Verwijder meer oude tomatenbladeren

In het najaar stijgt de luchtvochtigheid en regen het vaker. Door het blad van de tomatenplanten uit te dunnen tot er ongeveer 6 volwassen bladeren overblijven, droogt de plant sneller op na regen. Dit verkleint de kans op schimmels zoals Phytophthora en Botrytus.

Wil je ook weten hoe je volgroeide groen tomaten binnen kunt laten rijpen. Lees dan onderstaande blog over het einde van de tomatenteelt.